حقوق مدني (1) :
اشخاص و محجورين
فصل اول: اشخاص
در يك تقسيم بندي سنتي اشخاص به 2 دسته تقسيم ميشوند:
1- اشخاص حقيقي (طبيعي): كه همان افراد انساني را شامل ميشوند كه ميتوانند صاحب حق و تكليف شوند.
2- اشخاص حقوقي: اين اشخاص در مقابل اشخاص حقيقي قرار ميگيرند و اين اشخاص، موجودات اعتباري هستند، لذا تا زماني كه قانون اين شناسايي را انجام نداده است. شخصيت حقوقي به وجود نميآيد.
از اين تعريف يكي از عمده تفاوتهاي، شخص حقوقي و شخص حقيقي معلوم ميگردد. چرا كه شخص حقيقي به محض تولد و حتي جنين به شرطي كه زنده متولد شود، متمتع از حقوق مدني است و هيچ كس چه شخصاً، چه توسط قرار داد و چه قانون نميتواند اين حق را از شخص حقيقي بگيرد و استمتاع از حقوق مدني نياز به شناسايي قانون ندارد [هر چند قانون يا قرار داد جزئاً ميتواند اين شخص را از اعمال و يا بعضاً از دارا شدن حقوق مدني ممنوع كند ولي در هر حال اين موارد جنبه استثنايي دارند. در حاليكه شخص حقوقي براي اينكه بتواند از حقوق مدني متمتع شود نياز به شناسايي قانون دارد.
در همين راستا در مورد شخص حقيقي اصطلاحاتي هست كه بايد تعريف شود:
1- شخص: شخص موجودي است كه داراي حق و تكليف است، شخص داراي زندگي حقوقي است و ميتواند در اين زمينه با اعمال حقوقي و انجام دادن تكاليف خود نقش ايفا كند.
2- شخصيت: از نظر حقوقي عبارتست از وصف و شايستگي شخص براي اينكه حق و تكليف باشد.
3- وضعيت: وضع حقوقي شخص و موقعيت او نسبت به حقوقي است كه ميتواند در جامعه داشته باشد.
4- اهليت: توانايي و شايستگي شخص براي دارا شدن و اجراي حق است.
5- احوال شخصيه: احوال شخصيه از وضعيت و اهليت تشكيل ميشود و به عبارت ديگر احوال شخصيه اوصافي است كه مربوط به شخص است. صرف نظر از شغل و مقام خاص او در اجتماع و قابل تقويم و مبادله به پول نبوده و از لحاظ حقوق مدني آثاري بر آن مرتب است مانند: (ازدواج، طلاق، نسبت)
6- دارايي: دارايي در مفهوم عام خود عبارتست از مجموع حقوق و تكاليف مالي شخص و به عبارت دقيقتر ؛ دارايي توانايي و ظرفيت دارا شدن حقوق و تكاليف مالي است و اموال و ديون از اجزاء تشكيل دهنده آن هستند كه همواره در حال تغيير و يا افزايش و كاهش هستند و حتي ممكن است، شخص چيزي جز بدهي نداشته باشد ولي چنين شخصي نيز دارائي دارد.
1- دكتر صفايي سيد حسين- اشخاص و محجورين صفحه 6
2- همان صفحه 6 4- همان صفحه 7 6- همان صفحه 13
3- همان صفحه 7 5- همان صفحه 10
در واقع اگر بخواهيم تصويري از دارايي در ذهن داشته باشيم عبارتست از يك ظرف كه اين ظرف ممكن است پر شود [اموال] يا خالي شود ولي به هر حال ظرف در جاي خود باقي است و اموال و ديون مظروف اين ظرفند، پس ميتوان گفت كه دارايي وابسته به شخص است و تا زماني كه شخص زنده است دارايي هم وجود دارد.
3- يكي از مواردي كه در مورد حقوق مربوط به شخصيت مهم هستند، قرار دادهايي هستند كه در مورد آنها منعقد ميگردند. كه اين قراردادها با محدوديتهاي مواجه هستند از جمله ؛
a- قراردادهايي كه به حيثيت و آزادي صدمه ميزنند مجازنيستند مگر صدمه سبك و غير قطعي باشد مثل فروش گيسو
b- طبق قواعد كلي هر قراردادي راجع به شخصيت كه منفعت عقلايي نداشته باشد باطل است
c- طبق قواعد كمي هر قراردادي راجع به شخصيت كه با نظم عمومي يا اخلاق حسنه منافات داشته باشد باطل و بي اثر هست.
پس در نتيجه ميتوان گفت اگر قراردادي داراي منفعت عقلايي باشد و مخالف نظم عمومي و يا اخلاق حسنه نباشد و در ضمن به حيثيت و آزادي فرد بطور كلي و قطعي صدمه نزند ميتواند صحيح باشند.
در اين راستا در قانون مدني مواد 959 و 960 در مورد حقوق مربوط به شخصيت بحث ميكنند:
طبق م 959 (هيچ كس نميتواند به طور كلي حق تمتع و يا اجراي حق تمام يا قسمتي از حقوق مدني را از خود سلب كند) و بر طبق ماده 960 (هيچ كس نميتواند از خود سلب حريت كند و يا در حدودي كه مخالف قوانين و يا اخلاق حسنه باشد از استفاده از حريت خود صرفنظر كند. )
از جمع دو ماده در مورد شرايط صحت قراردادهاي مربوط به شخصيت ميتوان چنين گفت كه ؛ قراردادهاي مربوط به شخصيت. اولاً نبايد مخالف نظم عمومي و يا اخلاق حسنه باشند (اين معيار اول است).
4- ثانياً: حقوق از دو بعد كليت دارند
اول: از بعد تعدد خود حقوق مربوط به شخصيت: مثلاً حق ازدواج و حق تملك، حق انعقاد معامله و...
دوم: از بعد زمان يعني هر حقي نسبت به اينكه براي مدت زماني طولاني مثلاً براي طول عمر سلب شود اين سلب حق كلي است:
پس ميتوان گفت:
a) اگر كسي بگويد: من استفاده از تمام حقوق مربوط به شخصيت را از خودم به مدت يك ماه سلب كردم اين سلب حق بطور كلي است يعني طبق م 959 كه اشعار ميدارد ؛ (هيچ كس نميتواند {به طور كلي} حق تمتع و يا حق اجراي تمام يا قسمتي از حقوق مدني را از خود سلب كند) اين قرارداد باطل است.
b) يا در فرض ديگر: اگر شخصي طبق قرار دادي يكي از حقوق مربوط به شخصيت خود مثلاً ازدواج را براي مادام العمر از خود سلب كند. باز در اينجا هم چون اين سلب حق از حيث زمان كليت دارد باطل خواهد بود.
5- در فقه اماميه هم اين مسئله مورد توجه قرار گرفته است كه در آنجا هم در مورد اينكه آيا قراردادي كه يكي از حقوق مربوط به شخصيت را از انسان سلب ميكند يا نه؟ اختلاف نظر وجود دارد: كه از آن جمله نائيني تقريباً همان تفصيلي كه در بالا ذكر شد و به نظر ميرسد موافق قانون مدني است را برگزيده است ولي شيخ انصاري، اصل عدم مخالفت قرارداد منعقده را با كتاب خدا جاري ساخته لذا عقد را صحيح دانسته است.
تذكر: در فقه معمولاً آنچه كه تعبير به حكم ميشود را نميتوان به تراضي ساقط كرد مثلاً با تراضي نميتوان حرامي را حلال كرد ولي آنچه كه حق ناميده ميشود علي الاصول ميتوان ساقط كرد مثل حق خيار
6- شخص طبيعي به محض تولد متمتع از حقوق مدني است و اين بعد از الغاي برده داري به عنوان يك اصل اوليه حقوقي است ولي قانونگذارما در ماده 957 ق. م دايره اين اصل را گسترش داده است چنانچه در ماده مذكور اشعار ميدارد « حمل از حقوق مدني متمتع ميشود، مشروط بر اينكه زنده متولد شود». لذا ميتوان گفت كه جنين هم داراي نوعي شخصيت است و ميتواند صاحب حق شود مثلاً ميتوان به نفع او وصيت كرد. كه اين مورد در ماده 851 ق. م مورد تصريح قرار گرفته است و همچنين جنين بنا به تصريح ماده 875 ق. م ارث ميبرد در اين باره ماده مذكور اشعار ميدارد «شرط وراثت، زنده بودن در حين فوت مورث است و اگر حملي باشد در صورتي ارث ميبرد كه نطفه او حين الموت منعقد بوده و زنده هم متولد شود، اگر چه فوراً پس از تولد بميرد. »
اين شخص طبيعي بعد از مدتي معدوم ميشود و وجود شخص حقيقي پايان ميپذيرد كه از اين پايان شخصيت تعبير به (موت) ميكنند.
آنچه از نظر حقوقي (موت) ناميده ميشود و منشاء اثر است. اقسامي دارد كه ذيلاً بيان ميشود:
7- موت حكمي يا موت مدني: اين نهاد در حقوق سابق كشورهاي جهان وجود داشته است و در رأس آنها در حقوق اسلام و فقه اماميه و عامه نهادي بنام {ارتداد }وجود دارد كه به موجب نظر مشهور فقهاي اماميه در زمان بعد از پيامبر و حتي در زمان حاضر نيز ميتوان اين نهاد را اجرا كرد.
البته قاعدة موت حكمي فقط در مورد مرتد فطري (در مقابل مرتد ملي) قابل اجراست.
مرتد فطري: كسي است كه لااقل يكي از والدين او در حين انعقاد نطفه مسلمان باشند و خود با اينكه مسلمان به دنيا آمده، پس از بلوغ و اظهار اسلام از اسلام برگردد كه اين شخص به اعدام محكوم ميگردد، مگر اينكه زن باشد كه در اين صورت تا زماني كه زنده است در حكم مرده است و شخصيت خود را از دست ميدهد و به همين دليل اموالش بين وراثش تقسيم ميشود و ازدواج او منحل ميشود.
تذكر: به نظر حقوقدانان در حقوق جديد، موت حكمي يا مدني وجود ندارد.
b- مرگ طبيعي يا موت حقيقي: اين حالت موت زماني است كه شخص ديگر از لحاظ زيستي نميتواند زندگي كند و اعمال قلبي و عروقي و تنفسي و حس و حركت را ندارد در حدوث و به وجود آمدن اين نوع مرگ قانونگذار و شارع هيچ دخالتي ندارد و فقط آثاري را بر آن بار ميكند.
تذكر: در اين مورد يك فرعي مطرح ميشود و آن حيات بدون فعاليت يا زندگي خفيف است. كه در حقوق موضوعه 2 حالت دارد:
الف) اگر سلولهاي مغزي از كار نيافتاده باشند هر چند شخص در يك بيهوشي كامل رفته باشد نبايد او را مرده پنداشت و آثار و احكام شخص مرده را به او بار كرد.
ب) اگر شخص دچار مرگ مغزي شده باشد هر چند حيات نباتي داشته باشد طبق قوانين موضوعه كنوني شخص مرده محسوب ميشود و آثار شخص مرده بر او بار ميشود.
c- موت فرضي: موت فرضي كه يكي از ابداعات قانونگذاري و شرع هست مربوط به كسي است كه غيبت طولاني كرده و به خاطر اين غيبت طولاني حيات او مشكوك باشد كه در اينصورت اگر شرايط مقرر در قانون وجود داشته باشد، حكم موت فرضي صادر ميشود كه در چنين وضعيتي شخص را مفقوددالاثر ميخوانند.
7- بر موت فرضي همان آثار موت حقيقي بار ميشود يعني هر اثري كه موت حقيقي در پي داشت، موت فرضي هم به دنبال خواهد داشت كه ذيلاً ذكر ميگردد:
تعيين زمان موت فرضي كه در حكم دادگاه صادر كننده حكم ذكر ميشود از اهميت فوق العادهاي برخوردار است چرا كه بعد از آن تاريخ احكام موت بر شخص مفقودالاثر جاري ميگردد.
8- آثار حقوقي مرتب بر موت:
الف) تعيين ورثه: چون طبق ماده 875 ق. م (شرط وراثت زنده بودن وارث در حين مورث است) لذا فقط كساني از مشخص مفقودالاثر ارث ميبرند كه در تاريخي كه از سوي دادگاه براي موت فرضي مشخص ميشود زنده باشند هرگاه چند نفر كه بين آنها توارث باشد، بميرند و تاريخ فوت يكي از آنها معلوم و ديگري از حيث تقدم و تأخر مجهول باشد. فقط آنكه تاريخ فوتش مجهول است از ديگري ارث ميبرد (م 874 ق. م)
تذكر: در اين مسئله يك استثنايي وجود دارد كه از حديثي از امام صادق(ع) گرفته شده است و آن اين است كه: اگر دو نفري كه از همديگر ارث ميبرند فوت كنند و تقدم و تأخر فوت هيچ كدام از آنها مشخص نباشد علي القاعده هيچ كدام از ديگري ارث نميبرند مگر اينكه فوت در نتيجه (غرق يا هدم) باشد كه در اينصورت هر دو از همديگر ارث ميبرند.
ب) تعيين زمان انتقال قهري اموال و دارايي به ورثه و موصي له: با تحقق موت حقيقي يا فرضي ما ترك به ورثه منتقل ميشود ولي اين انتقال متزلزل است و بايد ابتدائاً ديون و بدهيهاي مورث پرداخت شود

قبل از ازدواج: خوابیدن تا لنگ ظهر
بعد از ازدواج :بیدار شدن زودتر ازخورشید
نتیجه اخلاقی:سحر خیز شدن
* * * * ** * * * * * * * ** * * *
قبل از ازدواج :رفتن به سفر بیاجازه
بعد از ازدواج :رفتن به حیاط بااجازه
نتیجه اخلاقی :معتبر شدن
8888888888888888888888888888888888888
قبل از ازدواج :خوردن بهترین غذاها بیمنت
بعد از ازدواج :خوردن غذا های سوخته بامنت
نتیجه اخلاقی :تقویت معده
* * * * ** * * * * * * * ** * * ** * * * * *
قبل از ازدواج :استراحت مطلق بی جربحث
بعد از ازدواج :کار کردن در شرایطسخت
نتیجه اخلاقی :ورزیده شدن
* * * * ** * * * * * * * ** * * ** * * * * *
قبل از ازدواج :دیدوبازدید از اماکنتفریحی
بعد از ازدواج :سر زدن به فامیلخانوم
نتیجه اخلاقی :صله رحم
* * * * ** * * * * * * * ** * * ** * * * * *
قبل از ازدواج :آموزش گیتار و سنتورو....
بعد از ازدواج :آموزش بچه داری و شستنظرف
نتیجه اخلاقی :همدردی با مردها
* * * * ** * * * * * * * ** * * ** * * * * *
قبل از ازدواج :گرفتن پول تو جیبی ازپاپا
بعد از ازدواج :دادن کل حقوق بهخانوم
نتیجه اخلاقی :مستقلشدن
خندهدارترین کشفیات علمی سال 2010 چه بود؟
چگونگی جمعآوری فین نهنگ، تاثیر ناسزاگویی بر کاهش درد، اثبات مخلوط شدن آب ونفت، کارایی مدیریت شانسی ، کشف میکروب ریش، درمان آسم با شهربازی، استفاده از کپکبرای طراحی راهآهن و پوشیدن جوراب روی کفش...
جایزه سالانه ایگنوبل که یک هفته قبل از معرفی برندگان جایزه نوبل معرفیمیشود، توسط بنیاد ایمپروببل ریسرچ پایهگذاری شده و هدف از آن، توجه به تحقیقاتیاست که شاید در نگاه اول شما را به خنده بیاندازد، اما در پس این خنده تفکر عمیقینهفته که ارزش واقعی این تحقیقات را مشخص میکند.
برندگان امسال ایگنوبل، پژوهشگرانی از اقصی نقاط جهان که همگی آنها در یکویژگی با هم مشترک بودند؛ آن هم این که به تحقیق روی چیزهایی پرداخته بودند که کمترکسی آنها را جدی میگیرد، کسی چه میداند شاید حتی خود آنها هم در ابتدا از چنینفکری به خنده افتاده باشند!
گروه فورت دتریک و دیگر برندگان برای اولین بار در تاریخ ایگنوبل برندهیک جایزه نقدی هم شدند: در رقابت با 1.3 میلیون دلار امریکا که به برندگان جایزهنوبل داده میشود، به هر برنده این جایزه 10 تریلیون دلار! تعلق گرفت، ولی متاسفانهاین بنیاد به جای دلار امریکا، دلار زیمبابوه در اختیارداشت!!!
ایگنوبل مهندسی برای فین کردن نهنگ
دایانجندرون از انستیتوی ملی پلیتکنیک مکزیک و همکارانش با اثبات این که میتوان ازهلیکوپترهای کنترل از راه دور برای جمعآوری ترشحات بینی نهنگها استفاده کرد،جایزه ایگنوبل مهندسی را به خود اختصاص دادند.
این گروه در حال تحقیق بر رویسلامت نهنگها با نظارت بر مایعی است که از بینی (اگر بتوان آن را اینگونه نامید) نهنگها خارج میشود. در تحلیل میکروسکوپی، از این خروجی میتوان استفاده کرد تادریافت که کدام گونههایی از باکتریها در داخل بدن یک نهنگ سالم و یا بیمار از هرسن و سالی یافت میشود.
ولی به وضوح روشن است که جمعآوری این ترشحات به سادگی فین کردن در یکدستمال نیست؛ اما هنگامی که یک نهنگ آب را با فشار از سوراخ بالای سر خود بیرونمیداد، پاسخ این سوال به معنای واقعی کلمه به صورت این پژوهشگران برخورد کرد(!). جندرون توضیح میدهد: «خیلی بو دارد! و حتما باید در آن باکتری یافت شود»
گروهاز هلیکوپتری یک متری که از روی یک قایق کنترل میشد، استفاده کرد تا ظروف کشتمیکروب را بالای سر نهنگها و در معرض آبی که میپاشند، به پرواز درآورند. این روشیغیرتهاجمی است که هرچند نهنگها متوجه آن میشوند، ولی اهمیتی به آننمیدهند.
کارنا آسودو وایتهاوس از انجمن جانورشناسی لندن میگوید: «آیا هیچ راهدیگری برای نمونهگیری از بزرگترین پستاندار جهان بدون دست زدن به او به ذهن شمامیرسد؟»
ایگنوبل صلح: ناسزاگویی درد را کاهشمیدهد
اگر کسی از افراد مورد علاقه شما بتواند بارانی از ناسزا را برزبان جاری کند، احتمالا خبر از چیزی دارد که شما ندارید: ناسزا گفتن نوعی واکنش بهدرد است و واقعا میتواند به تسکین درد کمک کند! دستکم این ادعایی است که گروهی ازپژوهشگران دانشگاه کیل انگلیس مطرح کردهاند و توانستهاند با ادعای خود، جایزه صلحامسال را به خود اختصاص دهند.
این پژوهشگران با طراحی تحقیقی گسترده، از داوطلبان خواستند تا دستهایخود را تا هر وقت که میتوانند، در آب بسیار سرد قرار دهند. کسانی که اجازه داشتندکه یک ناسزا را تکرار کنند، در مقایسه با گروه دیگر که مجاز به انجام چنین کارینبودند، توانستند درد را دستکم 50 درصد بیش از گروه دیگر تحمل کنند.
ناسزاگویان همچنین ضربان قبل بالاتر و سطح درد کمتری را به نسبت گروهمودبتر از خود نشان دادند، که شاید به دلیل پاسخ «بجنگ یا بپر» بود که با فعل وانفعالاتی مانند کاهش سطح آدرنالین، سطح تهدید را کمتر میکند.
ولی تحقیقات بیشتر نشان میدهد که این کاهش درد در کسانی که به طور معمولبددهن نیستند، خیلی بیشتر است؛ در حالی که این کاهش برای کسانی که عادت بهناسزاگویی دارند کم و یا ناچیز است.
ریچارد استیونز از روانشناسان دانشگاه کیلکه در این تحقیق مشارکت داشته، میگوید: «ناسزا گفتن خوب است، ولی در آن افراطنکنید».
ایگنوبل شیمی: واقعیت در مورد آب و نفت
حادثهچاه نفت شرکت بریتیشپترولیوم (بیپی) و لکه نفتی خلیج مکزیک شاید توانسته باشدباور قدیمی عدم امکان ترکیب آب و نفت را نقض کرده باشد. اکنون این شرکت به همراهاریک آدامز از امآیتی (انستیتو فناوری ماساچوست)، اسکات سوکولوفسکی از دانشگاهایاندام تگزاس و استفان ماسوتانی از دانشگاه هاوایی برای اثبات این که آب و نفتبا هم ترکیب میشوند، توانستهاند جایزه ایگنوبل شیمی را از آن خود کنند.
این سه دانشمند، یک دهه پیش با سرویس مدیریت معادن ایالات متحده و 23 شرکتنفتی همکاری کردند تا تاثیرات یک لکه نفتی را در آبهای عمیق بررسی کنند. آنها 60متر مکعب از انواع ترکیبات نفت خام و گاز طبیعی را در عمق 800 متری آب در دریاینروژ آزاد کردند و تلاش کردند تا بر خروجی آن نظارت کنند و ببینند که چه اتفاقیمیافتد. آنها با شگفتی دریافتند که جریانهای اقیانوسی در 300 متری بالای بستردریا، ترکیباتی از نفت و حبابهای گاز را در تودههایی به دام میاندازد. ولی البتهشگفتی آنها به اندازه شریکشان در این جایزه نبود! شرکت بیپی در بهار و تابستانسال جاری نتایج تحقیقات آنها را در مقیاسی بسیار بزرگتر و طولانی مدتتر (و البتهپر هزینهتر) در خلیج مکزیک تجربه کرد.
سوکولوفسکی میگوید: «اگر اقیانوس بیحرکت بود، آنگاه نفت چاه حادثه دیدهبه سرعت به سطح آب میآمد و با آب اقیانوس ترکیب نمیشد. ولی آزمایشها و پژوهشهایمیدانی که ما انجام دادیم، نشان داد که جریانهای اقیانوسی و تفاوت چگالی منجر بهاین میشوند که قطرات کوچک نفت از توده اصلی جدا شوند و با آب مخلوط شوند. احتمالااین خوب است که حجم وسیعی از نفت با آب مخلوط شده و در زیر سطح آب باقی مانده، چراکه میکروبها راحتتر میتوانند آن را تجزیه کنند و تاثیر آن را بر حیات وحش کاهشدهند».
ایگنوبل مدیریت: کارایی بهینه مدیریتشانسی
شاید بیپی بتواند از پژوهشهایی که برنده جایزه مدیریت سال جاریشد نیز سود ببرد. آلساندرو پلوچینو، آندرئا راپیساردا و سزار گارافالو از دانشگاهکاتانیای ایتالیا، نگاه تازهای به اصل پیتر انداختند. این سه نفر با استفاده ازنظریه بازیها نشان دادند که بهترین راه برای ارتقای بازدهی یک سازمان، این است کهیا هر بار به طور تصادفی به یک نفر از کارمندان ارتقای رتبه داده شود، و یا به طورتصادفی به بهترین و بدترین اعضا ارتقا داده شود. و این یعنی اینکه برای ارتقانیازی به داشتن شایستگی نیست!
اصل پیتر که موضوع کتابی محبوب در سال 1969 / 1348 بود، بیان میدارد کهدر یک نظام سلسله مراتبی، هر کارمندی به طور مداوم ارتقای شغل میگیرد تا اینکهبالاخره به جایی میرسد که لیاقت آن را ندارد! نکته جالبتر اینجاست که در این رتبهبه طور نامحدود باقی میماند.
گروه راپیساردا برای این مشکل راهحل عجیبی یافتند؛ ارتقای تصادفیکارمندان. با خلق مدلهای کامپیوتری از سازمانی با 160 نفر کارمند، آنها دریافتندکه چنین سیستمی میتواند کارایی بالاتری به نسبت سیستمی داشته باشد که در آن افرادبر حسب شایستگیهای خود ارتقای مقام میگیرند. حتی ارتقای متناوب بهترین و بدترینکارمندان نیز از مدل استاندارد ارتقا بر حسب شایستگی بهتر بود.
به گفته راپیساردا، دلیل این امر این است که نمیتوانید بگویید که چونافراد در کار قبلی خود خوب بودهاند، پس در شغل فعلی نیز خوب خواهند بود؛ در نتیجهارتقای تصادفی در عمل بازدهی کلی را بهبود میبخشد: «ایده این است که اگر کسی واقعاخوب کار میکند، بهتر این است که جابجا نشود! به او پاداش بدهید، ولی او را در جایخود نگاه دارید. کسی که یک دکتر خوب است، شاید یک رئیس خوب برای بیمارستاننباشد».
ایگنوبل بهداشت عمومی: کشف میکروب ریش
مانوئلباربیتو, چارلز متیوز و لری تیلور از اداره سلامت و ایمنی فورت دتریک مریلند بهخاطر کار بر روی یک خطر آزمایشگاهی که اولین بار در سال 1967 / 1346 به وجود آن پیبرده شد، جایزه امسال ایگنوبل بهداشت عمومی را به خانه بردند.
باربیتو توضیح میدهد: «دانشمندی که هیچگاه برای ما مشکلی ایجاد نکردهبود، هنگامی که در یک آزمایشگاه قرنطینه شده کار میکرد، ریش گذاشته بود. ایندانشمند از اصلاح صورتش خودداری میکرد، چرا که هیچگونه شواهدی وجود نداشت که نشاندهد این ریشها یک خطر محسوب میشوند».
این شد که باربیتو و سه داوطلب ریشهای خود را به مدت 73 روز نتراشیدند وسپس باکتریهای بیخطری را روی آنها اسپری کردند و نشان دادند که شستشو و پاک کردنجرم از روی یک صورت ریشدار خیلی سختتر از یک صورت صاف است!
آنها که به همین حد قانع نشده بودند، ریش مصنوعی را روی یک مانکنگذاشتند، یک باکتری بیماریزا را روی آن اسپری کردند و در نهایت مانکن را در معرضجوجهها و خوکچههای هندی قرار دادند. نتیجه آزمایش مشخص بود: برخی از این موجوداتمریض شدند. البته این تنها نتیجه نبود، حاصل دیگر این آزمایش، پذیرفتن واقعیت وآشتی همکارشان با ادوات اصلاح صورت بود.
ایگنوبل پزشکی: تجویزشهربازی برای آسم
افراد مبتلا به آسم به این که همیشه دارو مصرف کنند ودستکم یک اسپری تنفسی در جیب بغل خود داشته باشند، عادت کردهاند. ولی پژوهشگرانیاز هلند با ابداع روش درمانی غیرعادی برای این بیماری، جایزه ایگنوبل پزشکی را بهخود اختصاص دادند: سوار شدن بر رولر اسکیت!
سایمون ریتولد از دانشگاه آمستردام و از اعضای این گروه توضیح میدهد: «احساسات منفی پیش از سوار شدن بر رولر اسکیت، با تنگی نفس ارتباط دارد. چنین چیزیحتی برای کسانی که سابقه بیماریهای تنفسی ندارند هم صادق است. ولی ما همچنیندریافتیم که احساسات مثبت بعد از پایان سواری با رولر اسکیت، با برطرف شدن مشکلتنگی نفس همراه است؛ حتی در بیماران با سابقه پیشین آسم».
نتیجه اخلاقی این کشف این است که شهربازی، بهترین درمان آسم به شمارمیرود.
ایگنوبل طراحی سیستم حملونقل: راهآهنکپکزده
در سال 2008، گروهی از پژوهشگران ژاپنی و مجارستانی با اثباتاین که کپک لجن میتواند با موفقیت در یک مسیر پر پیچ و خم مسیریابی کند، برندهایگنوبل طراحی سیستم حملونقل شدند. در سال جاری برخی از اعضای این گروه بار دیگراین جایزه را برنده شدند، البته این بار برای طراحی یک شبکه راه آهن کارامد بااستفاده از همان کپکها.
آنها، کپک لجن را بر روی نقشهای که توکیو و شهرهای اطرافش را نشانمیداد، کشت کردند؛ به جای هر یک از شهرها یک ذخیره غذایی قرار دادند و اجازه دادندکه کپکها با رشد طبیعی، یک شبکه را تشکیل دهند.
مارک فریکر از کالج پمبروکدانشگاه آکسفورد میگوید: «ما میدانیم که انسانها چگونه شبکه خود را ایجادکردهاند، ولی آیا راهحل کپکهای لجن هم میتواند راه حل مفیدی باشد؟
شبکهای که کپکهای لجن ایجاد کردند تا حد زیادی شبیه به شبکه موجود راه آهنتوکیو بود؛ و جالب اینجاست که شبکه جایگزینی که کپکهای لجن پیشنهاد دادند، بازدهیکمتری از شبکه فعلی ندارد! با اعمال الگوهای طبیعی شبکهسازی کپکهای لجن به یکمدل کامپیوتری، دانشمندان میتوانند طراحی شبکههای هوشمند حملونقل را از یک منبععجیب و غریب بیاموزند».
ایگنوبل فیزیک: جوراب را روی کفشبپوشید
نتایج عجیب یک آمارگیری عجیبتر (!) نشان میدهد که وقتی افرادجوراب به پا داشته باشند، احتمال اینکه روی یخ لیز بخورند، کمتر از وقتی است کهجوراب به پا نداشته باشند. و شگفتانگیزتر (و یا شاید احمقانهتر) این که این امروقتی محقق میشود که افراد جوراب خود را روی کفش یا چکمه خود به پا کنند. این تحقیقعالمانه! و این نتایج نبوغآمیز را لیان پارکینز، شیلا ویلیامز و پاتریشیا پریست ازدانشگاه اوتاگو در نیوزیلند به دست آوردهاند.
در روزهای متعددی در هر زمستان،خیابانهای شیبدار داندین در نیوزیلند با لایهای از یخ پوشیده میشود و برای</s
اگر ميخواهيد در اوج بمانيد، بايد به همان اندازه سختتر كار كنيد.
اگر كسي به راستي از شايستگي خود، بهره گرفته و سخت كار كند، همه چيز امكانپذير است.
هر كاري را بايد كسي انجام دهد كه شايستگي آن را دارد.
هرچه كه ميخواهيد انجام دهيد، مجسم كنيد كه انجام دادهايد و سپس از خرد خود بهره بگيريد؛ خواهيد
ديد كه ميتوانيد آن كار را انجام دهيد.
مردمي كه منفيباف و ترسو هستند و به آساني، همه چيز را رها ميكنند، هرگز كار مهمي انجام نخواهند داد.
امكانات در هر حيطهي كاري، پنهان هستند و اين شما هستيد كه بايد آنها را كشف كنيد.
نااميدي و شكست حتي در نوآورانهترين كارها به وجود ميآيد، ولي مهم اين است كه اراده كنيد و پايان
كار خود را در نظر بياوريد، مهم نيست آن كار چه باشد.
فرصتهاي بالقوه، نامحدود هستند، ولي شما بدون كار سخت نميتوانيد آنها را ببينيد.
اگر خود را باور داشته باشيد، هر كاري، شدنيست.
هر كاري را با اراده انجام دهيد.
عرق ريختن هنگام كار، بسيار بهتر از عرق ريختن در باشگاه است.
كار به ستوه آورنده و خسته كننده، براي تندرستي، زيانآور است. ولي كاري كه از آن لذت ميبريد، انرِژي
بيشتري به شما ميدهد.
كسي كه سخت كار ميكند، به هيچ ورزش ديگري نياز ندارد.
نود و نه درصد نبوغ [=هوش سرشار]، بستگي به تلاش دارد و براي نابغه شدن در رشتهي خودتان، بايد
خود را غرق در كار كنيد.
بكوشيد در زمينهي كار خود بهترين باشيد؛ هرچه ميخواهد باشد.
براي گريز از پشيماني، فقط يك راه وجود دارد و آن، نهايت تلاش در هر كاريست كه انجام ميدهيد.
تلاشهاي ترديدآميز، هرگز هيچكس را به اوج نرسانده است.
اگر گمان ميكنيد كه نميتوانيد كاري را انجام دهيد، اگر گمان ميكنيد كه شايستگيهاي انجام كاري را
نداريد، پس بدانيد كه هرگز نميتوانيد كار مهمي انجام دهيد.
آناني كه ميخواهند بهترين باشند، بايد همهي تلاش خود را بكنند.
تا زماني كه همهي تلاش خود را بكار ميگيريد، هرگز براي شكست، سرزنش نميشويد.
زمان مناسب براي انجام كاري، هنگاميست كه هيچكس آن كار را نميكند، يا كسان ديگر هنوز آغاز
نكردهاند و يا از انجام آن بازايستادهاند.
همهي ما بايد كاري را بكنيم كه بايد بكنيم.
دشواريها زماني ايجاد ميشوند كه كاري را كه بايد بكنيد، نميكنيد.
نشانهي ناداني، آن است كه بدون اينكه تلاشي كرده باشيم، امري را غير ممكن بدانيم.
جهان، بزرگ و چشمبراه شماست و كارهاي بسياري هست كه ميتوانيد انجام دهيد. بايد جاهايي را
پيدا كنيد كه دست هيچكس به آنها نرسيده و كارهايي را بكنيد كه هيچكس تاكنون انجام نداده است.
هر كس كه خود را وقف كارش كرده، هرگز شكست نخورده است.
اگر تنها يك درصد شانس كاميابي در يك پروژه وجود داشته باشد، يك دارندهي كسب و كار راستين، آن يك
درصد را به چشم جرقهاي مينگرد تا آتشي با آن روشن كند.
رؤياها، در بيشتر موارد، انسانساز هستند. آنها منش، كار و حتي سرنوشت انسان را مهار ميكنند.
هنگامي كه به جايي پُر از ريسك و خطر وارد ميشويد، به دقت، همهي جوانب كار را در نظر ميگيريد؛
پس به راستي، ديگر ريسكي در كار نيست.
1- آرزو دارم روزی این حقیقت به واقعیت مبدل شود که همهی انسانها برابرند. (مارتین لوترکینگ)
2- بهتر است روی پای خود بمیری تا روی زانوهایت زندگی کنی. (رودی)
3- قطعاً خاک و کود لازم است تا گل سرخ بروید. اما گل سرخ نه خاک است و نه کود (پونگ)
4- بر روی زمین چیزی بزرگتر از انسان نیست و درانسان چیزی بزرگتر از فکر او. (همیلتون)
۵- عمر آنقدر کوتاه است که نمیارزد آدم حقیر و کوچک بماند. (دیزرائیلی)
6- چیزی ساده تر از بزرگی نیست آری ساده بودن همانا بزرگ بودن است. (امرسون)
7- به نتیجه رسیدن امور مهم ، اغلب به انجام یافتن یا نیافتن امری به ظاهر کوچک بستگی دارد.
(چاردینی)
8- آنکه خود را به امور کوچک سرگرم میکند چه بسا که توانای کاهای بزرگ را ندارد. (لاروشفوکو)
9- اگر طالب زندگی سالم و بالندگیرو می باشیم باید به حقیقت عشق بورزیم. (اسکات پک)
10- زندگی بسیار مسحور کننده است فقط باید با عینک مناسبی به آن نگریست. (دوما)
11- دوست داشتن انسانها به معنای دوست داشتن خود به اندازه ی دیگری است. (اسکات پک)
12- عشق یعنی اراده به توسعه خود با دیگری در جهت ارتقای رشد دومی. (اسکات پک)
13- ما دیگران را فقط تا آن قسمت از جاده که خود پیمودهایم میتوانیم هدایت کنیم. (اسکات پک)
14- جهان هر کس به اندازه ی وسعت فکر اوست. (محمد حجازی)
15- هنر کلید فهم زندگی است. (اسکار وایله)
16- تغییر دهنرگان اثر گذار در جهان کسانی هستند که بر خلاف جریان شنا میکنند. (والترنیس)
17- اگر زیبایی را آواز سر دهی ، حتی در تنهایی بیابان ، گوش شنوا خواهی یافت. (خلیل جبران)
18- روند رشد، پیچیده و پر زحمت است و در درازای عمر ادامه دارد. (اسکات پک)
19- در جستجوی نور باش، نور را مییابی. (آرنت)
20- برای آنکه کاری امکانپذیر گردد دیدگان دیگری لازم است، دیدگانی نو. (یونک)
- شب آنگاه زیباست که نور را باور داشته باشیم. (دوروستان)
22- آدمی ساختهی افکار خویش است فردا همان خواهد شد که امروز میاندیشیده است. (مترلینگ)
23- اگر دریچه های ادراک شسته بودند،انسان همه چیز را همان گونه که هست میدید:بیانتها.
(بلیک)
24- برده یک ارباب دارد اما جاهطلب به تعداد افرادی که به او کمک میکنند. (بردیر فرانسوی)
25- هیچ وقت به گمان اینکه وقت دارید ننشینید زیرا در عمل خواهید دید که همیشه وقت کم و کوتاه
است. (فرانکلین)
26- نباید از خسته بودن خود شرمنده باشی بلکه فقط باید سعی کنی خسته آور نباشی. (هیلزهام)
27- هر قدر به طبیعت نزدیک شوی ، زندگانی شایسته تری را پیدا میکنی. (نیما یوشیج)
28- اگر زمانی دراز به اعماق نگاه کنی آنگاه اعماق هم به درون تو نظر میاندازند. (نیچه)
29- زیبائی در فرا رفتن از روزمرهگیهاست. (ورنر هفته)
30- برای کسی که شگفتزدهی خود نیست معجزهای وجود ندارد. (اشنباخ)
31- تفکر در باب خوشبختی ، عشق ، آزادی ، عدالت ، خوبی و بدی، تفکر دربارهی پرسشهایی که
بنیاد هستی ما را دگرگون میکند. (ادگارمون)
32- «عقلانیت باز» آن عقلانیتی است که فراموش نمیکند که «یکی» در «چند» است و «چند» در
«یکی». (ادگارمون)
33- آرامش،زن دلانگیزی است که در نزدیکی دانایی منزل دارد. (اپیکارموس)
34- هیچ چیزدر زیر خورشید زیباتر از بودن در زیر خورشید نیست. (باخمن)
35- تنها آرامش و سکوت سرچشمهی نیروی لایزال است. (داستایوفسکی)
36- با عشق،زمان فراموش می شود و با زمان هم عشق.
37- علت هر شکستی،عمل کردن بدون فکر است. (الکسمکنزی)
38- من تنها یک چیز میدانم و آن اینکه هیچ نمیدانم. (سقراط)
39- دانستن کافی نیست،باید به دانسته ی خود عمل کنید. (ناپلئون هیل)
40- تپهای وجود ندارد که دارای سراشیبی نباشد! (ضربالمثل ولزی)
41- خداوند،روی خطوط کج و معوج، راست و مستقیم مینویسد. (برزیلی)
42- تو ارباب سخنانی هستی که نگفتهای،ولی حرفهایی که زدهای ارباب تو هستند. (ضربالمثل تازی)
43- تا زمانیکه امروز مبدل به فردا شود انسانها از سعادتی که در این دم نهفته است غافل خواهند بود.
ضربالمثل چینی)
44- بهتر است ثروتمند زندگی کنیم تا اینکه ثروتمند بمیریم. (جانسون)
45- اگر میبینی کسی به روی تو لبند نمیزند علت را در لبان فرو بسته ی خود جستجو کن. (دیل
کارنگی)
46- شیرینی یکبار پیروزی به تلخی صد بار شکست میارزد. (سقراط)
48- ضعیفالاراده کسی است که با هر شکستی بینش او نیز عوض شود. (ادگار آلنپو)
40- به جای اینکه به تاریکی لعنت بفرستی یک شمع روشن کن. (ضربالمثل چینی)
50- برای اینکه بزرگ باشی نخست کوچک باش. (ضربالمثل هندی)
51- برای اینکه پیش روی قاضی نایستی، پشت سر قانون راه برو. (ضربالمثل انگلیسی)
52- به کارهای زشت عادت مکن زیرا ترک آن دشوار است. (ضربالمثل فارسی)
53- مانند علما بنویس و مانند توده مردم حرف بزن. (ضربالمثل هندی)
54- بزرگترین عیب برای دنیا همین بس که بیوفاست.(حضرت علی علیهالسلام)
دوران نامزدي:
ديگر از اين بدتر نمي شود. احساس مريضي مي کنيد، نمي توانيد لب به غذا بزنيد و نمي دانيد که چه احساسي داريد و به چه فکر مي کنيد. اما فکرتان خيلي مشغول است. يک لحظه خوشحاليد و يک لحظه ناراحت، احساس آشفتگي و بي ثباتي مي کنيد. چه اتفاقي برايتان افتاده است ؟ چهار هفته ي اولي است که با شوهر آينده تان قرار ملاقات گذاشته ايد.اولين چيزي که ممکن است قبل از يک قرار ملاقات اتفاق بيفتد، احساس آشفتگي و وحشت است. ممکن است تا به حال براي يافتن مرد ايده آل خود با افراد زيادي قرار ملاقات داشته باشيد، اما هر بار اين احساس رخ مي دهد. بعد از قرار، با اينکه همه چيز عالي و خوشايند بوده باز ممکن است دچار اين احساس شويد، چون اينجاست که مجبور مي شويد در مورد اين موقعيت و فرد مزبور کمي فکر کنيد. بايد تصميم بگيريد که آيا مي خواهيد با اين فرد ادامه دهيد يا اينکه همه ي وعده هايي را که شب گذشته با طرف داشته ايد را امروز صبح فراموش کرده ايد و نمي خواهيد ادامه دهيد. اين مسئله براي همه ي ما اتفاق مي افتد. همه ي ما در چنين موقعيت هايي احساس آشفتگي مي کنيم.براي بسياري از افراد، روز هاي بعد از قرار روزهاي فوق العاده اي هستند. احساس جذابيت و علاقه مي کنيد و احساس مي کنيد که کسي هست که دوستتان مي دارد و برايش جذابيت داريد. اما ممکن است در قرار دوم به اين نتيجه برسيد که کاملاً در اشتباه بوده ايد و احساستان درست نبوده است. پس از اتمام قرار ملاقات دوم، باز احساسا فوق العاده اي به شما دست مي دهد چون اين بار ديگر آزمايشي واقعي بوده است و يکديگر را دقيق تر مورد بررسي قرار داده ايد. وفاداري ها ،قوه ي تعقلتان و جنبه هاي ديگر شخصيتيتان مورد آزمايش قرار مي گيرد. تا اين مرحله شما نبايد هيچگونه رابطه ي فيزيکي با فرد داشته باشيد.بعد از قرار ملاقات دوم اگر واقعاً به اين فرد علاقه مند شده باشيد، احساس اضطراب و نگراني خواهيد داشت-- نگراني براي از دست دادن اين فرد. يا ممکن است اين نگراني به خاطر اين باشد که فکر مي کنيد براي علاقه مند شدن عجله کرده ايد و دوست داريد که از اين مسئله خلاص شويد. اينجاست که ممکن است يک آينده ي ايدآل، دچار فاجعه و مصيبت شود. دست از نگران بودن برداريد و بگذاريد که زندگي مسير هميشگي اش را طي کند. خونسرديتان را حفظ کنيد، هيچ جاي نگراني نيست. و در هيچ کار هم عجله نکنيد. از طرف ديگر ممکن است هنوز مطمئن نشده باشيد که با اين فرد صميميت برقرار کنيد يا خير، اما باز هم نگران نباشيد. جذابيت روزهاي اول آشنايي با يک فرد در همين است. در يک رابطه ي طولاني مدت، اين روزها ديگر تکرار نمي شوند، پس سعي کنيد که تا مي توانيد از اين جو لذت ببريد. لزومي ندارد که يک رابطه ي جديدي حتماً به ازدواج ختم شود. ديگر چنين طرز فکري نداشته باشيد و از قرارهايتان نهايت لذت را ببريد. اولين چهار هفته زمان مهمي است چون در اين دوران است که همديگر را خواهيد شناخت. اگر بتوانيد اين دوران را به خوبي پشت سر بگذاريد، حتماً خواهيد توانست رابطه ي محکمي ايجاد کنيد. به عقيده ي من بهتر است از هر گونه رابطه ي جنسي در اين دوران و تا قبل از ازدواج خودداري کنيد. اين دوران فقط دوران آشنايي است و اينکه ببينيد از هر لحاظ با هم سازگاري داريد يا خير. دوران پر خاطره اي خواهد بود، پس سعي کنيد بهترين استفاده را ازاين دوران ببريد.
ممکن است احساس بي ثباتي و آشفتگي کنيد، اما همه ي ما وقتي به گذشته نگاه مي کنيم تا ببينيم عاشق شدنمان چه روندي داشته است، ياد چهار هفته ي اول آشنايي مي افتيم. سعي کنيد اين چهار هفته را به قشنگ ترين حالت ممکن بگذرانيد .
متن کامل قولنامه ( اجاره نامه ) های جدید و لازم الاجرا
اجاره نامه
قوه قضائیه وزارت بازرگانی
ماده 1 : طرفين قرارداد
1-1- موجر/ موجرين ...................................................... فرزند .............................. به شماره شناسنامه ........................................... صادره از ........................... کدملي .................................................. متولد ............................ ساکن ..................................................................................................... تلفن ...................................... با وکالت/قيمومت/ولايت/وصايت .................................. فرزند ...................... به شماره شناسنامه ........................ متولد ....................... بموجب ..........................
2-1- مستأجر/ مستأجرين ...................................................... فرزند .............................. به شماره شناسنامه ........................................... صادره از ........................... کدملي .................................................. متولد ............................ ساکن ..................................................................................................... تلفن ...................................... با وکالت/قيمومت/ولايت/وصايت .................................. فرزند ...................... به شماره شناسنامه ........................ متولد ....................... بموجب ..........................
ماده 2: موضوع قرارداد و مشخصات مورد اجاره
عبارتست از تمليک منافع ........................ دانگ / دستگاه / يکباب .............................................. واقع در ........................................................................................ داراي پلاک ثبتي شماره .............. فرعي از ............... اصلي ................. بخش ................. به مساحت ................................... متر مربع داراي سند مالکيت بشماره سريال .............................................. صفحه ............. دفتر ............. بنام .................................................... مشتمل بر ................ اتاق خواب با حق استفاده برق / آب / گاز بصورت اختصاصي/ اشتراکي/ شوفاژ روشن/ غيرروشن/ کولر/ پارکينگ ......................... فرعی به متراژ ...................... مترمربع / انباري فرعی ......................... به متراژ ...................... متر مربع / تلفن داير/ غير داير به شماره .......................................... و ساير لوازم و منصوبات و مشاعات مربوطه که جهت استفاده به رويت مستأجر / مستأجرين رسيده و مورد قبول قرار گرفته است .
ماده 3 : مدت اجاره
مدت اجاره ......................................................... ماه / سال شمسي از تاريخ / / 13 الي / / 13 مي باشد .
ماده 4 : اجاره بها و نحوه پرداخت
1-4- ميزان اجاره بها جمعاً ................................................ ريال ، از قرار ماهيانه مبلغ .............................................. ريال که در اول / آخر هر ماه به موجب قبض رسيد پرداخت مي شود .
2-4- مبلــغ ............................................................ ريال از طرف مستأجر / مستأجرين بعنوان قرض الحسنه نقداً / طي چــک به شمـــاره .............................. بانک ....................................... شعبه ..................................... پرداخـــت شـــد و يا نقداً / طي چـــک به شمـــاره .............................. بانک ..................................... شعبه ...................................... در تاريخ / / 13 به موجر پرداخت خواهد شد . معادل مبلغ پرداختي به عنوان قرض الحسنه با انقضاء مدت اجاره و يا فسخ آن همزمان با تخليه عين مستأجره به مستأجر مسترد خواهد شد .
ماده 5 : تسليم مورد اجاره
موجر مکلف است در تاريخ / / 13 مورد اجاره را با تمام توابع و ملحقات آن جهت استيفاء به مستأجر / مستأجرين تسليم کند .
ماده 6 : شرايط و آثار قرارداد
1-6- مستأجر نمي تواند از مورد اجاره بر خلاف منظور قرارداد ( مسکوني ، تجاري ، اداري ) استفاده نمايد . مستأجر مکلف است به نحو متعارف از مورد اجاره استفاده نمايد .
2-6- مستأجر حق استفاده از مورد اجاره را به نحو مباشرت دارد و بايستي شخصاً از مورد اجاره استفاده کند . علاوه بر اين مستأجر حق انتقال و واگذاري مورد اجاره را به غير دارد / ندارد . در صورت تخلف و انتقال به غير ، اعتبار اجاره منوط به تنفيذ مالک خواهد بود در صورتيکه مستأجر مورد اجاره را به غير بدون اذن مالک تسليم کرده باشد شخص متصرف در صورت عدم تنفيذ در برابر مالک در حدود مقررات قانوني مسئول خواهد بود .
3-6- موجر بايد مالک يا متصرف قانوني يا قراردادي مورد اجاره باشد و در صورتيکه به عنوان ولايت ، وصايت ، وکالت ، قيمومت ، اجاره با حق انتقال و از اين قبيل اختيار اجاره دادن داشته باشد ، بايستي اسناد و مدارک مثبت حق انتقال را ضميمه کند و مشاور موظف به احراز موضوع فوق است .
4-6- در صورتيکه مستأجر از پرداخت اجاره بها بيش از يک ماه تاخير نمايد ، موجر مي تواند قرارداد را فسخ و تخليه مورد اجاره را از مراجع ذيصلاح بخواهد .
5-6- پرداخت هزينه هاي مصرفي آب / برق / گاز / تلفن / شارژ / فاضلاب شهري بر عهده مستأجر است و بايد در موعد تخليه يا فسخ قبوض پرداختي را به موجر ارائه نمايد .
6-6- پرداخت هزينه نگهداري آپارتمان (حق شارژ و غيره) و همچنين افزايش احتمالي آن بر مبناي مصوب مسئول يا مسئولين ساختمان بر عهده مستأجر است .
7-6- پرداخت هزينه تعميرات و هزينه هاي کلي از قبيل نصب و راه اندازي به منظور بهره برداري از دستگاه تهويه ، شوفاژ ، کولر ، آسانسور و شبکه آب ، برق و گاز به عهده مالک است و هزينه هاي جزيي مربوط به استفاده از مورد اجاره به عهده مستأجر است و نوع هزينه ها و ميزان آن را عرف تعيين مي کند .
8-6- ماليات مستغلات و تعميرات اساسي و عوارض شهرداري با موجر است و ماليات بر درآمد و مشاغل ( تجاري ، اداري ) بر عهده مستأجر مي باشد .
9-6- در خصوص اماکن تجاري مبلغ ............................................. ريال به حروف ............................................................................ ريال بعنوان حق سرقفلي توسط مستأجر به موجرتسليم و پرداخت گرديد / نگرديده است .
10-6- مستأجر مکلف است در زمان تخليه ، مورد اجاره را به همان وضعي که تحويل گرفته به موجر تحويل داده و رسيد دريافت نمايد . در صورت حدوث خسارات نسبت به عين مستأجره ، مستأجر متعهد به جبران خسارت وارده خواهد بود .
11-6- موجر ملزم است در زمان تخليه نهايي و با تسويه حساب بدهيهاي زمان اجاره ، نسبت به استرداد قرض الحسنه دريافتي از مستأجر ، با اخذ رسيد اقدام نمايد .
12-6- در صورتيکه موجر نسبت به پرداخت هزينه هايي که موجب انتفاع مستأجر از ملک مي باشد ، اقدام نکند و به مستأجر نيز اجازه انجام تعميرات لازم ندهد ، مستأجر مي تواند شخصاً نسبت به انجام تعميرات مربوطه اقدام و هزينه هاي مربوطه را با موجر محاسبه کند .
13-6- تمديد قرارداد اجاره فقط با توافق کتبي طرفين قبل از انقضاء مدت قرارداد ممکن است . در صورت تمديد قرارداد اجاره الحاقي با شرايط و تغييرات مورد توافق بخش لاينفکي از قرارداد اجاره خواهد بود .
14-6- مستأجر مکلف است به محض اتمام مدت اجاره ، عين مستأجره را بدون هيچگونه عذر و بهانه اي تخليه و به موجر تسليم نمايد ، چنانچه مستأجر مورد اجاره را رأس تاريخ انقضاء تخليه کامل ننمايد و يا به هر دليلي از تسليم آن به موجر خودداري نمايد موظف است روزانه مبلغ .................................................. ريال بعنوان اجرت المثل ايام تصرف بعد از اتمام قرارداد به موجر بپردازد و تهاتر خسارت ناشي از تاخير تخليه ( اجرت المثل ) با مبلغ قرض الحسنه بلا اشکال است .
ماده 7
کليه خيارات ولو خيار غبن به استثناء خيار تدليس از طرفين ساقط گرديد .
ماده 8
اين قرارداد در ساير موارد تابع مقررات قانون مدني و قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال 1376 خواهد بود .
ماده 9
باستناد ماده 2 قانون روابط موجر و مستأجر مصوب سال 1376 شهود با مشخصات زير اين قرارداد را امضاء و گواهي مي نمايند .
ماده 10
حق الزحمه مشاور املاك طبق تعرفه كميسيون نظارت شهرستان ..................................................... به طور جداگانه به عهده طرفین است که همزمان با امضاء این قرارداد مبلغ .......................................... ریال پرداخت شده و رسید دریافت نمایند . فسخ یا اقاله قرارداد تأثیری در میزان حق الزحمه نخواهد داشت .
ماده 11
اين قرارداد در تاريخ / / 13 ساعت .................. در دفتر مشاور املاک ................................. به نشاني ............................................................................... در سه نسخه بين طرفين تنظيم ، امضاء و مبادله گرديد . مشاور املاک مکلف است نسخ قرارداد را ممهور به مهر مشاور و نسخه اول و دوم را به موجر و مستأجر تسليم نمايد و نسخه سوم را در دفتر مخصوص بايگاني کند و هر سه نسخه داراي اعتبار واحد است .
ماده 12
موارد حقوقي مفاد اين قرارداد مطابق با مقررات جاري است و تاييد مي شود .
توضیحات ............................................................................................................................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................
نام و نام خانوادگي کارشناس حقوقي
نام و نام خانوادگي
موجـر
مستأجـر
نام و نام خانوادگي
نام و نام خانوادگي
شاهد 1
شاهد 2
مهر و امضاء مشاور املاک
با احراز هويت متعاملين و مدارک و اسناد مورد معامله تمام مراتب مندرج در اين مبايعه نامه به تائيد و گواهي اينجانب رسید .
خطبه بدون نقطه
امیر مؤمنان على علیه السلام خطبه بدون نقطه را نیز،پس از مذاکره اصحاب در این باره،بدون درنگ به ایراد آن پرداخته و فرمودند!
«الحمد لله اهل الحمد و ماواه،و له اوکد الحمد و احلاه،و اسعد الحمد و اسراه،و اطهر الحمد و اسماه،و اکرم الحمد و اولاه.
الواحد الاحد الصمد لا والد له و لا ولد.سلط الملوک و اعداها و اهلک العداة و ادحاها،و اوصل المکارم و اسراها،و سمک السماء و علاها،و سطح المهاد و طحاها،و اعطاکم ماءها و مرعاها،و احکم عدد الامم و احصاها،و عدل الاعلام و ارساها.
الا له الاول لا معادل له،و لا راد لحکمه لا اله الا هو الملک السلام المصور العلام الحاکم الودود،المطهر الطاهر،المحمود امره المعمور حرمه المامول کرمه.
واخواهي :
واخواهي حاصل مصدر واخواندن است که در لغت به معناي عمل اعتراض مي باشد.(1) که واخواست نيز از آن مشتق شده است.اما اصطلاح واخواهي (opposition) در قانون آئين دادرسي دادگاههاي عمومي و انقلاب در امور مدني،تنها به شکايتي گفته مي شود که محکوم عليه غائب نسبت به حکم غيابي مطرح مي کنند.بنابراين اصطلاح اعتراض در حقوق، مفهومي اعم و فراتر از واخواهي دارد.
بررسي سابقه تاريخي واخواهي در ايران: قبل از ورود به بخش اصلي لازم است مسير تکامل واخواهي در حقوق ايران را بررسي کنيم. از زمان حکومت قانون اصول محاکمات حقوقي مصوب 1329 قمري (1290 شمسي) تا سال 1331 شمسي علاوه بر حکم غيابي ،قرار غيابي نيز پيش بيني شده و آراي غيابي ،درهرحال قابل اعتراض دردادگاه صادره کننده آن بود.در اصلاحات سال 1331 (لايحه قانوني اصلاح قانون آئين دادرسي مدني)وصف غيابي به احکام اختصاص يافت و قابليت اعتراض تمام احکام غيابي در دادگاه صادره کننده آن تا سال 1349 ادامه داشت.بنابراين درپي اقامه دعوا و رسيدگي چنانچه خوانده به موجب حکم غيابي محکوم مي گرديد، مي توانست نسبت به حکم اعتراض نمايد.پس از اعتراض به حکم ،دادگاه صادره کننده ، با توجه به اعتراضات معترض و پاسخ احتمالي معترض عليه ،نسبت به رسيدگي و صدور راي اقدام مي نمود و بالاخره پس از صدور راي در مرحله واخواهي ،محکوم عليه راي مزبور علي القاعده حق داشت نسبت به آن درخواست پژوهش نمايد.که در اين مرحله نيز مرجع پژوهش ،با لحاظ شکايت پژوهشي و پاسخ احتمالي پژوهش خوانده،نسبت به رسيدگي و صدور راي اقدام مينمود.در قانون اصلاح بعضي از مواد قانون آئين دادرسي مدني در سال 1349 با توجه به مواد 174و175 اصلاحي حق واخواهي تنها نسبت به آن دسته از احکام غيابي پيش بيني گرديد که قابل پژوهش نباشد.اين ترتيب که با الهام از حقوق فرانسه مقرر شده بود ،علاوه بر اين که حق محکوم عليه غالب را در شکايت از حکم محفوظ مي داشت،از اطاله دادرسي و تاخير در صدور راي قطعي تا اندازه قابل توجهي جلوگيري مي نمود.اين رويه تا سال 1364 ادامه داشت .در اين سال قانون تشکيل دادگاههاي حقوقي يک ودو به تصويب رسيد و درماده 10آن تصريح شد که(( در مورد احکام غيابي محکوم عليه غايب اعتراض دارد....)) در نتيجه قانونگذار ،به مقررات سال 1329 قمري که البته تا سال 1349 شمسي معتبر بود بازگشت. قابليت اعتراض کليه ي احکام غيابي در ماده 305 قانون آئين دادرسي مدني مصوب 21/1/1379 نيز تصريح شده است که موضوع اين مقال بررسي مواد 305 تا 308 قانون مزبور مي باشد. واخواهي کدام قسمت از دادرسي را تشکيل مي دهد؟ در حقوق فرانسه در موراد نسبتا نادري که حکم ،غيابي شمرده مي شود(2) براي محکوم عليه غايب، حق اعتراض پيش بيني شده است و قابل توجه است که در آن جا تصريح مي شود، که واخواهي مرحله ي جديدي را به وجود نمي آورد، بلکه همان مر حله است که دوباره آغاز مي شودو به همين علت به جاي اصطلاح ((مرحله قبلي ))اصطلاح ((مقطع قبلي )) به کار مي رودکه نشان دهنده اين امر است که مقطع قبلي و مقطع واخواهي،تواماً مرحله نخستين را تشکيل مي دهند(3)اما در حقوق ايران،همواره واخواهي ((مرحله))شمرده شده است(4) از چه آرايي مي توان واخواهي کرد؟ به صراحت ماده 305 قانون آئين دادرسي مدني تنها از احکام، آن هم احکام غيابي مي توان واخواهي کرد. اما حکم غيابي چيست؟ به موجب ماده 303 ق آدم (( حکم دادگاه حضوري است مگر اين که خوانده يا وکيل يا قائم مقام يا نماينده قانوني وي در هيچ يک از جلسات دادگاه حاضر نشده و به طور کتبي نيز دفاع ننموده باشدو يا اخطاريه ابلاغ واقعي نشده باشد.)) با توجه به اين ماده و صرف نظر از اشتباهات تنظيم اين ماده (براي مثال نماينده حقوقي را از قلم انداخته و با آوردن ((يا)) قبل از واژه اي ((اخطاريه))منظورمقنن را تا اندازه اي مبهم کرده است)معيار حکم غيا بي از حکم حضوري قابل تشخيص است .با توجه به ماده فوق احکام دادگاه است فقط ممکن است نسبت به خوانده غيابي باشد.بنابراين صدور قرارغيابي موضوعاً منتفي است.و از ميان احکام نيز احکام ترافعي است که موضوع واخواهي قرار مي گيرد.و بحث غيابي يا حضوري بودن حکم نسبت به خواهان امکان ندارد زيرا حکم همواره نسبت به او حضوري است.(5) همان طور که بيان شده تمامي احکام غيابي که دادگاههاي عمومي و انقلاب دردعاوي حقوقي صادر مي نمايند توسط محکوم عليه غائب، در مهلت مقرر ،قابل واخواهي است .صرف نظر از اين که حکم صادره ،قابل تجديدنظر باشد يا نباشد.پس با توجه به اطلاق ماده 305 ق آدم در صورتي که حکم غيابي در دعوايي صادر شده باشد که قابل تجديد نظر باشد محکوم عليه غائب مي تواند در مهلت مقرر واخواهي نمايد و راي صادره که بر اساس واخواهي صادرمي شود قابل تجديد نظراست. مرجع واخواهي از احکام غيابي چه دادگاهي است؟ به صراحت ماده 305 ق آدم ((.... دادخواست واخواهي در دادگاه صادره کننده حکم غيابي قابل رسيدگي است)) بنابراين واخواهي از روشهاي عدولي شکايت مي باشد.توضيح اينکه شکايت از راي علي الاصول بايد نزد مرجع عالي و يا مرجعي غير از مرجع صادر کننده راي مطرح شود که در اينصورت اصلاحي ناميده شده است.(پژوهش و فرجام) اما در مواردي نيز شکايت نزد همان مرجعي بايد مطرح شود که راي مورد شکايت را صادر نموده که به آن طريقه ي عدولي شکايت گفته اند.(واخواهي،اعاده دادرسي و اعتراض شخص ثالث) اما سوال مهمي که مطرح مي شود اين است که آيا از احکام غيابي صادره ازدادگاه تجديد نظر استان هم مي توان واخواهي کرد؟در حکومت قانون آئين دادرسي مدني مصوب 1318 به موجب ماده 511 صدور حکم غيابي در مرحله تجديدنظر پيش بيني شده بود.اما اين ماده به موجب شق 17 الحاقي به ماده 789 قانون مزبور مصوب 1334 نسخ گرديد. اما وضعيت در قانون آئين دادرسي مدني جديد چگونه است؟ماده 364 امکان واخواهي در مرحله تجديد نظر را پيش بيني کرده است.به موجب اين ماده (( درموارديکه راي دادگاه تجديدنظر مبني بر محکوميت خوانده باشد وخوانده يا وکيل او در هيچ يک از مراحل دادرسي حاضر نبوده و لايحه دفاعيه و يا اعترضيه اي هم نداده باشند راي دادگاه تجديدنظر ظرف مدت 20 روز پس از ابلاغ واقعي به محکوم عليه يا وکيل او قابل اعتراض و رسيدگي در همان دادگاه تجديد نظر مي باشد،راي صادره قطعي است(6) بايد توجه داشت در تمام موارديکه دادگاه اقدام به صدور حکم غيابي مي نمايد ،خواهان را حاکم نمي نمايد بلکه در مواردي هر چند نادر احتمال دارد که درمرحله بدوي عليرغم غيبت خوانده و عدم دفاع وي ،خوانده حاکم و خواهان محکوم گردد.با توجه به اينکه حکم همواره نسبت به خواهان حضوري است در صورتيکه شرايط مقرر در ماده 331 ق آدم را داشته باشد،قابل تجديدنظر در دادگاه استان مي باشد.خواهان دعواي بدوي (محکوم عليه بدوي ) نسبت به آن حکم دادخواست تجديدنظر مي دهد در صورتيکه دادگاه تجديدنظر پس از رسيدگي ماهوي راي بدوي را فسخ و خوانده دعوي بدوي را محکوم نمايد دراينصورت چنانچه تجديد نظر خوانده (خوانده بدوي )به دادخواست تجديدنظرپاسخ نداده ودرجلسات دادگاه تجديدنظر هم حاضر نشده باشد حکم مزبور در هر حال نسبت به وي غيابي است و قابل واخواهي در دادگاه تجديدنظر استان مي باشد.البته رسيدگي دادگاه تجديدنظر استان تابع تشريفات به اعتراض به حکم غيابي مرحله بدوي است.علاوه بر اين در اجراي حکم غيابي مزبور،مقررات مربوطه به حکم غيابي در مرحله بدوي بايد رعايت گردد. توصيف حکم ازجانب دادگاه چه تاثيري بر قابليت واخواهي آن دارد؟ سوال اين است چنان چه دادگاه در پائين دادنامه راي خود را حضوري اعلام نمايد آيا محکوم عليه مي تواند به ادعاي غيابي بودن آن ،نسبت به تقديم دادخواست واخواهي اقدام نمايد. قانون جديد آئين دادرسي مدني در اين باره ساکت است .اما با توجه به ملاک تبصره ماده 339 ق آدم مي توان گفت محکوم عليه مي تواند واخواهي نمايد .در اين باره حکمي ازديوان عالي کشور صادر شده که موئد همين عقيده مي باشد(( حضوري و غيابي بودن هر حکم تابع کيفيت و نفس الامري آن حکم است بنابراين هر حکم غيابي ولو هم خلاف واقع حضوري بودن آن قيد شده باشد قابل اعتراض است و به هر حال اصرار حکم حضوري به جاي غيابي و بالعکس موجب نقص خواهد بود))(حکم شعبه 4 ديوان عالي کشور به شماره ي6707/310) (( در مورد حکم غيابي بايد غيابي بودن آن ضمناً قيدشود والا نقص خواهد داشت ))( حکم شماره 335/309 ديوان عالي) سرانجام اگر دادگاه صادره کننده حکم غيابي بر حضوري بودن راي خود مصر باشد قرار عدم استماع دعواي واخواهي را صادر وابلاغ مي نمايد. اين قرار در صورتيکه حکم مراجع به اصل دعوا قابل تجديدنظر باشد براساس بند 1 ماده 332 ق آدم قابل تجديدنظر است. در صورتيکه دادگاه تجديدنظر ادعاي محکوم عليه را مبني بر غيابي بودن حکم بپذيرد.قرارعدم استماع دعواي واخواهي را فسخ و پرونده جهت رسيدگي به واخواهي به دادگاه بروي فرستاده مي شود.در غير اينصورت قرار تائيد و بدين ترنيب حضوري بودن حکم و نبودن حق واخواهي قطعيت پيدا ميکند.از سوي ديگر چنان چه دادگاه حکمي را که درواقع حضوري است غيابي اعلام نمايد اين امر ضمن اينکه تخلف است واخواهي را جايز نمي نمايد(7) همان طور که گفته شد احکام غيابي و تنها احکام (8) قابل واخواهي مي باشند.علاوه بر آن در صورتيکه حکم غيابي درموردي صادره شده باشد که حکم مراجع به اصل دعوا قابل تجديد نظر باشد حکم غيابي و نيز رائي که بر اساس واخواهي صادرمي شود قابل تجديد نظر نيز مي باشند. در عمل آن چه رويه غالب در محاکم مي باشد اين است که محکوم عليه غائب به خاطر صرفه جوئي در پرداخت هزينه دادرسي از واخواهي صرف نظر مي نمايند و مستقيماً تجديد نظر مي کنند .شايد اين رويه منطقي باشد چه مواردي که دادگاه صادر کننده حکم،راي خودش را نقض نمايد بسيار نادر است هر چند محال نيست. در صورت تمايل به تجديد نظر خواهي مستقيم از حکم غيابي،محکوم عليه غائب ،صبر مي نمايد تا مهلت واخواهي پايان يابد و سپس درمهلت تجديد نظر خواهي ،دادخواست تجديد نظر تقديم مينمايد. اما گاهي محکوم عليه غائب پس از پايان مهلت واخواهي حکم(که قابل تجديدنظر نيز مي باشد )به آن حکم اعتراض مي نمايد اما عنوان دادخواست خود را به جاي تجديد نظر ،واخواهي مي گذارد .در اين صورت به استناد تبصره 3 ماده 306ق آدم دادخواست مزبور قابل رسيدگي در مرحله ي تجديدنظر ميباشد.به بياني ديگر در صورتيکه دادخواست مزبور درمهلت تجديد نظر تقديم شده باشد بايد تجديد نظر خواهي شمرده شود و پس از رفع نقص جهت رسيدگي به دادگاه تجديد نظر فرستاده شود. اما اگر محکوم عليه غائب درمهلت واخواهي اقدام به تقديم دادخواست تجديدنظر نمايد تکليف چيست؟رويه قضايي در اين مورد يکسان عمل نمي کند و در اين مورد اختلافاتي به چشم مي خورد. به نظر ما با توجه به اينکه واخواهي حق است و هر حقي قابل اسقاط مي باشد چه به صورت صريح يا ضمني، بنا را بايدبر اين گذاشت که محکوم عليه غائب با تقديم دادخواست تجديدنظر درمهلت واخواهي از حق واخواهي به اختيار گذشته است و بايد به شکايت او با توجه به مقررات تجديد نظر رسيدگي شود.در تائيد اين نظر دادنامه شماره 1325-26/12/69 شعبه 44 دادگاه حقوقي دوتهران مقرر ميدارد: ((نظر به اينکه محکوم عليه صريحا خواسته ي خودرا پژوهش از دادنامه........... مورخ ......... شعبه......... دادگاه حقوقي 2 تهران اعلام نموده و اين تصريح با توجه به اينکه در لايحه تقديمي مشاراليه که ضميمه دادخواست گرديده مرجع تجديدنظر (دادگاه حقوقي 1 تهران)مورد خطاب قرارگرفته ،ظهور در اعراض محکوم عليه ازحق واخواهي داشته و به همين جهت مرجع محترم تجديدنظروارد ماهيت دعواي خواهان گرديده است و استفاده از حق تجديدنظرخواهي در طول واخواهي و موخر برآن نيست تا گفته شود محکوم عليه غائب بايستي لزوماً ودرابتداي امراز حکم غيابي واخواهي نمايد،بلکه حق تجديدنظر خواهي وواخواهي به طور علي ا لسويه براي محکوم عليه وجود دارد . و در هر حال حکم غيابي نيز يک راي است که به صراحت قانون حق تجديدنظر از آن براي طرفين وجود دارد.))(9) در مقابل نظرات مخالف ازسوي اداره حقوقي دادگستري داده شده که آنها هم قابل بررسي است . نظر مخالف ميگويد که دادگاه بايد با توجه به ملاک تبصره 3 ذيل ماده 306 ق آدم آن را واخواهي شمرده و برابرمقررات واخواهي با آن رفتار نمايد. اداره حقوقي دادگستري در نظريه مشورتي مي گويد : (( چون راي صادره طبق قانون قابل اعتراض بوده و قيد قابل پژوهش در دادنامه تاثيري در قابل اعتراض بودن راي مذکور ندارد و با توجه به اينکه محکوم عليه به هر حال بر راي مزبور اعتراض نموده است و اظهار نظر مرجع پژوهشي نيز در حقيقت رد صلاحيت آن مرجع تلقي مي گرددبنابراين اعتراض محکوم عليه واخواهي تلقي گرديده و بايد دردادگاه صادرکننده حکم غيابي مطرح شود و قبل از رسيدگي به اعتراض مذکور حکم نخستين قابليت اجرايي ندارد و مورد از موارد تصحيح حکم نيست.)) (10) نظري ديگر که بسيار ضعيف مي باشد اين است که چون هنوز حق تجديدنظر خواهي به وجود نيامده و محکوم عليه غايب عنوان شکايت خود را تجديدنظر انتخاب کرده است بايد قرار رد دادخواست تجديدنظر صادرکرد.که البته اين نظرطرفداران چندي ندارد. اصحاب دعواي و اخواهي: اصحاب دعواي واخوهي علي القاعده همان اصحاب (عواي نخستين مي باشند.يعني خوانده مرحله بدوي (محکوم عليه غائب )واخواه و خواهان مرحله بدوي (محکوم له) واخوانده مي باشد.همچنين در صورت تعداد خواندگان ممکن است بعضي از آنها واخواهي نمايد و يا در صورت تعددخواهان ها اين احتمال وجود دارد که محکوم عليه غائب تنها بعضي از آنها را به واخواهي فراخواند. در هر 2 مورد به موجب ماده 308 ق آدم (( رايي که پس از رسيدگي واخواهي صادر مي شود فقط نسبت به واخواه و واخوانده موثر است و شامل کسي که واخواهي نکرده است نخواهد شد مگر اين که راي صادره قابل تجزيه و تفکيک نباشد که در اين صورت نسبت به کساني که مشمول حکم غيابي بوده ولي واخواهي نکرده اند نيز تسري خواهدداشت.)) آيا ثالث هم مي تواند وارد دعوي واخواهي گردد؟اگر چه در ماده 130 ق آدم ورود ثالث در مرحله بدوي و تجديدنظر ذکر شده و در مرحله واخواهي صريحاً پيش بيني نگرديده است اما با توجه به اصول دادرسي ورود ثالث در مرحله واخواهي نيز امکان پذير است .همچنين محکوم عليه غائب در صورت تمايل به جلب ثالث مي تواند با توجه به ماده 136 ق آدم عمل نمايد.همين حق (جلب ثالث) براي واخوانده با شرايط ماده مزبور امکان دارد. مهلت واخواهي مهلت واخواهي علي القاعده براي اشخاص مقيم ايران 20 روز و براي اشخاص مقيم خارج ايران 2 ماه ازناريخ ابلاغ حکم غيابي مي باشد.(رجوع شود به ماده 306 ق آدم ) آثار واخوهي واخواهي شيوه رسيدگي ماهوي و از طرق عادي شکايت از حکم مي باشد آثار آن با توجه به مواد 305 الي 308 دومورد مي باشد: اثر اول تعليق اجرا:وقتيکه بر اثر واخواهي دادگاه دوباره دعوا را مورد رسيدگي قرار دهد اجراي حکم غيابي تا زمانيکه رسيدگي ادامه دارد معلق مانده تا رسيدگي غيابي خاتمه يابد. در صورتيکه حکم غيابي ابلاغ (چه واقعي ، چه قانوني )شده باشد اجراي حکم تا انقضاي مهلت واخواهي (20 روز يا 2ماه)معلق مي شود بدين معنا که درخواست اجراي حکم تا انقضاي مهلت واخواهي پذيرفته نمي شود.چنانچه محکوم عليه در مهلت مقرر واخواهي نمايد ،با توجه به اينکه واخواهي نيز اثر تعليقي دارد اجراي حکم تا روشن شدن نتيجه ي واخواهي معلق مي شود.چنانچه حکم غيابي در پرونده اي صادر شده باشد که با توجه به نوع دعوا و يا ميزان خواسته آن ،حکم صادره عليه واخواه قابل تجديد نظر باشد باتوجه به اثر تعليقي تجديدنظر ،اجراي حکم تا انقضاي مهلت تجديدنظر و در صورت تجديدنظر خواهي ،پس از آن تا روشن شدن نتيجه تجديدنظر معلق مي ماند. نکته ي قابل توجه اينکه با انقضاي مهلت واخواهي و عندالاقتضا تجديدنظر و عدم شکايت محکوم عليه غائب نسبت به حکم ،به درخواست محکوم له دستور اجراي حکم بايد صادر شود. حتي اگر محکوم عليه غائب پس از انقضاي مهلت ،با ادعاي عذر موجه ،اقدام به شکايت از حکم نمايد.البته در اين صورت،چنانچه قرار قبولي شکايت به دليل عذر موجه صادر شود به موجب ماده 306 ق آدم ((اجراي حکم نيز متوقف ميشود)) در حقيقت ،طرح شکايت خارج از مهلت في نفسه مانع صدور دستور اجرا و حتي ادامه ي اقدامات اجرائي نيست مگر اينکه دادگاه ادعاي عدم آگاهي از مفاد حکم و ياوجود عذر موجه را پذيرفته و قرار قبول شکايت را صادر نمايد.(تبصره ماده 306 ق آدم ) اجراي حکم غيابي تبصره 2 ذيل ماده ماده 306 ق آدم مقرر مي دارد: (( اجراي حکم غيابي منوط به معرفي ضامن معتبر يا اخذ تامين متناسب از محکوم له خواهد بود مگر اينکه دادنامه يا اجرائيه به محکوم عليه غائب ابلاغ واقعي شده باشدو نامبرده در مهلت مقرر از تاريخ ابلاغ دادنامه واخواهي نکرده باشد.)) اثر دوم اثر انتقالي:بدين مفهوم که ، به وسيله واخواهي ، اختلاف از مرحله ي قبلي (رسيدگي بدوي غيابي) به مرحله واخواهي ، با تمام امور موضوعي و حکمي که دارد منتقل مي گردد.
|
. كدام گزينه در خصوص «شناسايي دوژوه (de jure)» درست است؟
الف: شناسايي دوژوره يك كشور جديد متضمن شناسايي حكومت آن كشور نيز هست.
ب: اين نوع شناسايي زماني صورت ميگيرد كه در خصوص ثبات سياسي كشور يا حكومت جديد ترديد وجود داشته باشد.
ج: اين نوع شناسايي موقت و قابل لغو است. د: اين نوع شناسايي آثار بسيار محدودي را به بار ميآورد.
2. برقراري روابط ديپلماتيك يا كنسولي از سوي يك كشور با كشور جديد، كدام شيوة شناسايي محسوب ميشود؟
الف: صريح جمعي ب: صريح فردي ج: ضمني جمعي د: ضمني فردي
3. در خصوص درياچهها معمولا از كدام نوع «مرز» استفاده ميشود؟
الف: تالوگ ب: خط مياني ج: تحديد حدود نجومي د: تحديد حدود هندسي
4. گروهي از افراد انساني هستند كه در سرزمين مشخصي سكونت داشته، پيوندهاي تاريخي و فرهنگي، آنان را به يكديگر متصل ميسازد.
الف: جمعيت ب: اتباع ج: ملت د: سكنه
5. بهترين مرجع اعلام وجود قواعد آمره كدام گزينه است؟
الف: مجمع عمومي سازمان ملل متحد ب: شوراي امنيت سازمان ملل متحد
ج: ديوان كيفري بينالمللي د: كشورهاي طرف يك اختلاف بينالمللي
6. كدام گزينه درخصوص «اعمال يكجانبة حقوقي در حقوق بينالملل» درست است؟
الف: منبع مستقيم و مستقل حقوق بينالملل هستند.
ب: اگر به قصد ايجاد تعهد صادر شده باشند، براي عاملان آنها داراي اعتبار و آثار حقوقي است.
ج: براي كشورهاي ثالث نيز ايجاد الزام حقوقي و تعهد مينمايند. د: فاقد نقش موثر در تكوين عرف بينالمللي ميباشند.
7. اصل انصاف در چه صورت مكمل حقوق بينالملل است؟
الف: در صورتي كه صفت يا سرشت قاعدة حقوقي باشد. ب: در صورتي كه يك قاعدة حقوقي رجوع به انصاف را مقرر كرده باشد.
ج: هر گاه انصاف موجبي براي عدول و انحراف از قاعدة حقوقي باشد.
د: در صورت سكوت يا عدم كفايت حقوق موضو عه
8. به چه دليل ميگوييم اصول كلي حقوق را نميتوان همان قواعد عرفي به شمار آورد؟
الف: زيرا اصول كلي حقوقي از منابع فرعي، ولي عرف از منابع اصلي حقوق بينالملل است.
ب: زيرا اصول كلي حقوقي از منابع اصلي، ولي عرف از منابع فرعي حقوق بينالملل است.
ج: زيرا برخلاف قواعد عرفي، اصول كلي حقوقي فاقد عنصر مادي ميباشند.
د: زيرا برخلاف قواعد عرفي، اصول كلي حقوقي فاقد عنصر معنوي هستند.
9. بار اثبات وجود عرفهاي منطقهاي يا محلي به عهدة چه كسي است؟
الف: بر عهدة قاضي رسيدگي كننده. ب: برعهدة ديوان بينالمللي دادگستري.
ج: بر عهدة كشوري كه آنرا مورد استناد قرار ميدهد. د: بر عهدة كشورهاي موجود در منطقه يا محل مزبور.
10. عنصر معنوي عرف كداميك از گزينههاي زير ميباشد؟
الف: opinio juris ب: jus cogens ج: rebus sic stantibus د: erga omnes
11. كداميك از معاهدات عيني ذيل در اثر وقوع جانشيني، منفسخ نميگردد؟
الف: معاهدات واگذاري منابع طبيعي ب: معاهدات مربوط به استقرار پايگاه نظامي
ج: معاهدات مربوط به اجاره بخشي از سرزمين كشور &n
مسئوليت مدني
1 )مدني (4) يكي از مهمترين مباحث حقوق مدني را در خود جاي داده است كه بعضاً پايه و مبناي حقوق و چهار چوب كلي قواعد را در آن جست و جو ميكنند. مسئوليت مدني يا ضمان قهري از مواد 300 ق. م تحت عنوان [در الزاماتي كه بودن قرار داد حاصل ميشود ] شروع ميشود، با توجه به اين كه بحثهاي مسئوليت مدني بعضاً بسيار عميق هستند لذا تا حد امكان سعي شده است از بررسي مفصل پرهيز شود ولي به هر حال ممكن است در بعضي موارد تفهيم مطلب نياز به بررسي بيشتر باشد كه در اين موارد ناگزير مطلب بسط داده شده است.
فصل اول: كليات:
در مورد مبناي مسئوليت مدني نظريات مختلفي ارائه شده است كه اولين نظر نظريه تقصير است. نظريه تفسير كه پايه و مبناي مسئوليت مدني را تشكيل ميدهد قاعده عمومي مسئوليت مدني است و اگر قاعده خاصي نباشد به قاعده تقصير رجوع ميشود. به طور كلي در نظريه تقصير (3) مطلب مد نظر قرار ميگيرد. اول اينكه اصل بر برائت است يعني اگر كسي فعلي انجام داده و خسارت وارد شده، اصل بر برائت اوست نه اينكه اصل بر مسئوليت خسارت زننده باشد، دوم اينكه براي اينكه زيان زننده محكوم به جبران خسارت شود بايد تقصير او ثابت شود و سوم اينكه مدعي (يعني زيان زده) بايد تقصير را ثابت كند.
نظريه دومي كه ابراز شد، نظريه فرض تقصير است يعني باز در محدوده نظريه تقصير هستيم ولي از سه عنصر اساسي براي مسئوليت زيان زننده، نيازي به اثبات تقصير نيست. نظريه تقصير با نظريه سبب در فقه تطابق دارد نظريه سومي كه در باب مسئوليت مدني مطرح شد، نظريه خطر بود در اين نظريه براي ايجاد مسئوليت دريك مصداق خاص كافي است كه بين يك فعل خاص و مشخص و ضروري رابطه برقرار شود ولي نيازي به احراز تقصير نيست. قاعده خطر در حقوق ايران ميتواند با قاعده اتلاف همانند شود زيرا در هر دو كسي كه ضرري به ديگري بزند ملزم به جبران آن است و نيازي به اثبات تقصير يا عدم اثبات آن نداريم. تنها كاري كه فاعل فعل زيانبار براي رهايي از مسئوليت ميتواند انجام دهد اين است كه رابطه عليت بين فعل و زيان را برهم بزند. بعد از نظريه خطر نظريات ديگري راجع به مبناي مسئوليت ارائه شد كه گاهاً شديدتر از نظريه خطر بودند، زيرا در نظر يه خطر ما براي مسئوليت وجود رابطه عليت را لازم داشتيم ولي در اين نظريات ما احراز رابطه سببيت را هم نداريم، كه تحت عنوان مسئوليت به تضمين يا مسئوليت مطلق ذكر ميشوند. اين نظريه نيز د رحقوق ايران ميتواند با غصب همانند شود.
1) در فقه هر چند محتوا و گستره بحث مسئوليت مدني در همان اندازه كه در بالا با توجه به نظريات غربي گفته شد وجود دارد ولي از نظر شكلي نحوه بيان فقها متفاوت است. فقها چند قاعده در باب مسئوليت مدني دارند:
1) قاعده تسبيب: مقصود از تسبيب اين است كه كسي سبب و رود خسارت به ديگري شود. سبب يعني عاملي كه با واسطه خسارت وارد ميكند نه مباشرتاً، منتهي در بين عوامل مختلفي كه خسارت ايجاد ميكنند عامل اصلي است و اين سبب وقتي ميتواند عامل اصلي و ضامن باشد كه انحرافي هم داشته باشد يعني تقصير داشته باشد.
2)قاعده اتلاف: اتلاف يعني اينكه كسي مباشرتاً خسارتي را به ديگري وارد آورد و فرق و تمايز آن با تسبيب اين است كه ؛ تقصيري نميخواهد و با فورس ماژور هم رفع ميشود.
3)ضمان يد ؛ ضمان يد يعني اگر كسي مال غير را بدون اذن تصرف كند [ چه اذن مالكي يا اذن قانوني ] طبق اين قاعده ضامن است. قاعده ضمان يد به قاعده[ علي اليد ]هم مشهور است قاعده اصطيادي [ علي اليد ما اخذت حتي تؤديه ]يبانگر قاعده ضمان يد است. قاعده (علي اليد) با توجه به اطلاق و عموم خودش هم شامل كسي ميشود كه عالماً آن را تصرف كند و هم جاهل باشد و اين مسئوليت آنقدر وسيع است كه اگر بخواهيم تطبيق دهيم با حقوق جديد، با مسئوليت به تضمين يا مسئوليت مطلق نزديك ميشود.
4) قاعدة لاضرر: لاضر از قواعد ي است كه در فقه بسيار مورد استناد قرار ميگيرد نظري كه اكثر فقها بر آن اعتقاد دارند، آن است كه قاعده لاضرر نفي حكم ميكند و نميتوان با استناد به آن جعل حكم كرد.
5)قاعده غرور: غرور يعني فريب، طبق قاعده غرور، كسي كه ديگري را فريب داده و بواسطه فريب خسارتي به او وارد شده است، ضامن است « المغرور يرجع علي من غره»
6) قاعده اقدام: اقدام يعني كسي با اراده خود مسئوليتي يا كاري را به طور نوعي انجام دهد كه نتيجهاش ايجاد مسئوليت است.
3_ اركان مسئوليت مدني:
معمولاً سه ركن اصلي براي مسئوليت ذكر ميشود:
الف)فعل زيانبار: فعل يا رفتاري است كه بطور كلي غير مباح باشد هر چند در بعضي موارد ممكن است كسي در اعمال حق مشروع خويش نيز مسئول شود كه آن را (سو استفاده از حق)نامند.
ب)ضرر: چون در مسئوليت مدني، ما كسي را ضامن ميدانيم كه ضرري را وارد كرده است. لذا اگر ضرر نباشد ما اصلاً مسئوليتي مدني نخواهيم داشت.
ضرري كه موجب مسئوليت ميشود بايد داراي سه ويژگي باشد:
1) ضرر بايد واقعي باشد
2) ضرر بايد جبران نشده باشد
3)ضرر بايد مستقيم باشد يعني ضررهاي با واسطه زياد ؛ ضرر تلقي نميشود، در ضرر مستقيم ممكن است مال موجودي از بين برود: مثلاً كسي ماشين ديگري را از بين ببرد و يا اينكه منفعت مسلمي كه ميتوانسته ايجاد شود، ايجاد نشود (عدم النفع)البته در نظر غالب و مشهور اين است كه عدم النفع قابل مطالبه نيست ولي آنچه الان در بين حقوقدانان مورد اتفاق است اينست، كه عدم النفع اگر مستقيم باشد و عرفا ضرر تلقي شود، قابل مطالبه است: تقسيم ديگر ضرر تقسيم به ضرر مادي و ضرر معنوي است: آنچه د ر اين تقسيم بندي مورد اختلاف است اين است كه ضرر معنوي آيا خسارت هست و بايد جبران شود يا نه؟
عدهاي عقيده دارند كه چون خسارت معنوي قابل تقويم به پول نيست و نوعي تشفي خاطر محسوب ميشود لذا خسارت نيست و نبايد جبران شود و اگر شك كنيم كه مدعي عليه، تكليفي زائد بر جبران خسارت مادي دارد اصل عدم زيادت تكليف است. اما در مقابل اكثر حقوقدانان عقيده دارند كه خسارت معنوي نيز خسارت است و بايد جبران شود زيرا كه اگر اركان مسئوليت جمع باشد و ضرري را عرف، خسارت بداند بايد جبران شود. و در توجيه ميگويند ديات كه در فقه بصورت مقداري مقدر تعيين شده نوعي خسارت معنوي است.
ج) رابطه سببيت: تعريف رابطه سببيت و اينكه در اجتماع اسباب كدام سبب مسئول است از بحثهايي است كه در مورد آنها بسيار مناقشه شده است:
1)برخي گفته اند، سبب براي اينكه، رابطه سببيت ايجاد كند بايد سبب نزديك باشد.
2)برخي گفته اند سبب براي اينكه، رابطه سببيت ايجاد كند بايد سبب بلا واسطه باشد
3)بعضي گفته اند سبب براي اينكه رابطه سببيت ايجاد كند بايد متعارف باشد. از بين اين نظرات بايد گفت كه: رابطه سببيت، رابطه عرفي و مستقيم است كه بين فعل زيانبار و ضرر ايجاد ميشود لذا از بين اين نظريات سه گانه فوق، نظريه سبب متعارف مقبوليت ببيشتري پيدا كرده است و قانون مدني هم در ماده 336 خود استناد عرفي را ملاك مسئول بودن و ضرر دانسته است.
4- برخي موارد وجود دارند كه رابطه سببيت بين ضرر و فعل زيانبار را قطع ميكنند كه عبارتند از:
الف) قوه قاهره: فورس ماژور از عواملي است كه ميتواند مسئوليت را رفع كند چرا كه با دخالت قوه قاهره رابطه تسبيت عرفا ٌبين ضرر و قوه قاهره برقرار ميشود و فاعل از مسئوليت بري مي شود.
ب)اكراه: اكراه نيز از علل رافع مسئوليت مدني است چرا كه اكراه كننده سببي اقوا از اكراه شونده است، لذا عرفا رابطه سببيت بين ضرر و اكراه كننده برقرار ميشودو اكراه شونده، از مسئوليت بري ميگردد.
ج) اضطرار: حالتي است كه شخص مجبور ميشود به خاطر عوامل خارجي، به اراده خودش زيان وارد نمايد. آنچه در مورد اضطرار بايد بيان شود اين است كه بطور كلي اضطرار مسئوليت مدني را منتفي نميكند چرا كه اضطرار حكم تكليفي يعني حرمت استفاده از مال ديگري را بر ميدارد ولي حكم وضعي كه ضمان است بر جاي خود باقي ميماند
نتيجه: پس به طور كلي اضطرار تأثيري در رابطه سببيت ندارد.
د)دفاع مشروع: ميتواند رافع مسئوليت مدني باشد نه از باب اينكه رابطه سببيّت را مخدوش ميكند، بلكه به اين علت كه فعل زيانبار را كه عملي غير مباح بود به عملي مباح تبديل ميكند.
5- در بخش مسئوليت مدني قانونگذار مدني (2) بحث را از همديگر جدا كرده است:
الف)بحث اول: كليات است كه بطور كلي در اين باره ميتوان گفت:
1)هر كس من غير حق مالي را دريافت كرده است بايد برگرداند. (م. 303)برخي از حقوقدانان اين ماده را قاعده دارا شدن غير عادلانه ميدانند.
2)ايفاي ناروا: اگر كسي اشتباهاً خود را مديون ميدانست آن دين را تأديه كند، حق دارد از كسي كه بدون حق اخذ كرده است استرداد نمايد(م. 302) پس براي احراز ايفا ناروا بايد اقدام شخصي پرداخت كننده { به عنوان ايفا } باشد نه مثلاً هبه و غيره ثانياً: بايد اشتباه پرداخت كننده احراز شود و فرقي نميكند كه اشتباه در دين يا مديون يا داين باشد. .
3) بحث ديگري كه در بخش كليات مسئوليت مدني آمده است م. 306 م است. اين ماده اصطلاحاً ٌبه اداره فضولي مال غير مشهور است. كه مقرر ميدارد « اگر كسي اموال غايب يا محجور و امثال آنها را بدون اجازه مالك يا كسي كه حق اجازه دارد، اداره كند بايد حساب زمان تصدي خود را بدهد. د رصورتي كه تحصيل اجازه در موقع مقدور بود يا تأخير در دخالت موجب ضرر صاحبان مال باشد. دخالت كننده مستحق اخذ مخارجي خواهد بود كه براي اداره كردن لازم بوده است »
ماده 306 ق. م را در حقوق موضوعه يكي از عمده مصاديق قاعده احسان ميدانند. كه طبق آن [كسي كه احساني ميكند در مقابل خساراتي كه ممكن است بدون تعدي و تفريط او به ملك غير وارد شود ضامن نيست]در واقع طبق اين قاعده متصرف نوعي امين [امين قانوني ] محسوب مي شود.
شرايط ماده 306 ق. م:
الف) دخالت مدير به عنوان [اداره مال غير ] باشد، لذا اگر كسي براي جلوگيري از ورود ضرر به مال خودش در مال ديگري تصرف كند و اصلاحاتي انجام دهد، اداره مال غير تلقي نميشود (يعني قصد احسان نداشته باشد)
ب) تحصيل اجازه ممكن نباشد، لذا صرف قصد احسان كافي نيست. و بايد اخذ اجازه نيز متعذر باشد و الاضامن است.
ج)مال بايد در معرض خطر جدي باشد: (ملاك ضرر نوعي است نه شخص)
د) در قاعده احسان بايد بطور متعارف بين ضرر وارده و ضرري كه از آن جلوگيري شده است تناسب وجو د داشته باشد.
5- فصل دوم در ضمان قهري:
در اين فصل چهار موجبي را كه قانون مدني براي ضمان قهري برشمرده است بررسي خواهيم كرد. 1) غصب و آنچه در حكم آن است 2) اتلاف 3) تسبيب 4)استيفا
6- غصب:
غصب استيلا بر حق غير است به نحوعدوان، [ اثبات يد بر مال غير بدون مجوز هم در حكم غصب است ]
الف) در غصب علم و آگاهي شرط است و اگر متصرف جاهل بر عدم استحقاق خويش باشد اين در حكم غصب است.
ب)متجاوز و غاصب در غصب بايد قصد استيلا يافتن را داشته باشد.
ج) برخي عقيده دارند كه موضوع غصب بايد ماليت داشته باشد هر چند ملك باشد، لذا به نظر اينها تصرف و استيلا بر يك قوطي كبريت خالي كه ملك ديگري است غصب نيست ولي در مقابل عدهاي اعتقاد دارند كه با معيار ماده يك قانون مسئوليت مدني و با ملاك شخصي ميتوان حكم به جبران هر غصبي داد.
د) هر گاه حق مورد غصب، حق اختصاصي غير باشد مثل حق مالكيت، حق تحجير حق رهن و...... غاصب ضامن آن است ولي اگر غير اختصاصي باشد مانند حق تقدم به مشتركات عمومي در اينجا ضامن منفعت نيست. زيرا كه خود يكي از صاحبان حق است ولي ضامن تلف حق تقدم هست.
ه) اگر وارث، قبل از تاديه، ديون، ارث را تصرف كند غاصب نيست زيرا كه در غصب تعلق به غير شرط است و در 868 ق. م مقرر ميدارد كه به محض فوت مورث تركه بطور متزلزل به ملكيت ورثه وارد ميشود.
و) هر گاه شخصي مالك را از تصرف در حال خود مانع شود، بدون آنكه خود او تسلط بر آن مال پيدا كند غاصب محسوب نميشود. [ چون براي تحقق عنوان غصب استيلا شرط است ولي ميتواند تسبيب باشد ]
ي) در قاعده (علي اليد)اكراه بي تأثير است و حتي مكره هم ضامن است، البته بعد از جبران خسارت ميتواند به اكراه كننده رجوع كند.
ودر آخر متذكر ميشويم كه براي غصب عناصر ذيل شمرده شده است:
1) استيلا كه اعم از تصرف با لفعل و بالقوه است
2) به نحو عدوان: (علم و عمد) اگر اين شرط نباشد ممكن است در حكم غصب باشد
3) حق غير: منظور حقوق مالي را در بر ميگيرد.
4) در كتب فقهي (قيد استقلالاً) را نيز آورده اند ولي در ق. م اين قيد نيامده است.
7- موارد و مصاديق در حكم غصب:
الف) قاعده كلي اين است كه اگر يد، اماني بود و مجوز رفع شد، و متصرف همچنان به تصرف خود ادامه داد، يد او ضماني ميشود و به تبع آثار و احكام يد ضماني بر آن بار ميشود.
ب) مصداق ديگر، اثبات يد بر مال غير غير بدون مجوز، عقود فاسد هستند، مثلاًٌ اگر عقدي منعقد شود بعد مشخص گردد كه عقد فاسد بوده است. كسي كه بر مال غير يد داشته باشد از مصاديق اثبات يد است. اين حكم را قاعده (ما يضمن بصحيحه يضمن بفاسده) استخراج شده است. در مورد قاعده فوق اختلاف نظر وجود دارد كه آيا عكس قاعده هم قابل اعمال است يا نه اماآنچه الان در بين حقوقدانان مشهور است، اين است كه عكس قاعده مصداق ندارد و هر عقد فاسدي اعم از اينكه عقد معاوضي باشد يا غير معاوضي مشمول حكم عقود فاسده است.
ج) مصداق ديگر بحث: يد اماني است كه با تعدي و تفريط تبديل به يد ضماني ميشود، مثل ماده 616 ق م با مطالبه، يد اماني تبديل به يد ضماني ميشود و گاهي با تعدي و تفريط يد اماني تبديل به يد ضماني ميشود و بعد از تعدي و تفريط اثبات يد برمال غير در حكم غصب است.
8- در بحث غصب سه حالت قابل بررسي است (1) حالتي كه يك فرد به تنهايي يد نامشروع دارد و فقط يك نفر متصرف غير قانوني بوده است.
(2) زماني كه حداقل 2 نفر بر مالي بدون مجوز يد داشته باشند كه اين تصرف طولي است. (تعاقب ايادي)
(3)حالت سوم زماني است كه مال مورد غصب و يا تصرف غير مجاز، مورد معامله هم قرار ميگيرد.
9- در غصب ساده: غاصب بايد مال مغصوب را عيناً به صاحب آن رد نمايد و اگر تلف شده باشد بايد مثل يا قيمت؛آن را بدهد و اگر به علت ديگري رد عين ممكن نباشد بايد بدل آن را بدهد (م 311 ق. م) در اين ماده سه حالت را از همديگر جدا كرده است:
الف)اگر مال موجود باشد بايد عين آن رد شود. يعني جبران عيني اولويت دارد.
ب) اگر مسلم باشد كه مال تلف شده است تبديل به بدل ميشود. كه اگر مال مثلي باشد مثل آن پرداخت شود و اگر قيمي باشد، قيمت آن بايد پرداخت گردد.
ج) اگر تلف مال مسلم نباشد بايد بدل حيلوله بدهد. بدل حيلوله زماني داده مي شود كه احتمال اينكه مال باقي باشد قوي است ولي عين مال قابل رد نيست. مثل زماني كه دشمن منطقهاي را تصرف كرده است و مال در منطقه تصرف شده وجود دارد. بدل حيلوله با مثل يا قيمت فرق ميكند. در مورد مالكيت بدل حيلوله اختلاف نظر هست برخي عقيده دارند كه بدل حيلوله اگر بدل به معني واقعي باشد بايد مالكيتش از آن مالك باشد تا بتواند در آن تصرف كند زماني كه عين مال در دسترس قرار گيرد. مالكيت به غاصب بر ميگردد. برخي ميگويند مالكيت عين [ در بدل حيلوله ] از آن غاصب است ولي مالك حق استفاده دارد زيرا اساساً مقصود از بدل حيلوله بدل قطعي نيست و تا روشن شدن تكليف عين مغضوبه در يد مالك است تااز آن استفاده كند زيرا هنوز مالكيت مالك از مال اصلي قطع نشده است اما مالكيت منافع بدل حيلوله از آن مالك است.
10- تعاقب ايادي:
تعاقب ايادي يعني حداقل (2) يد پي در پي تصرف نامشروع در مال پيدا كرده اند بصورت طولي، يعني يد لاحق و يد سابق داريم در اينجا علاوه بر نكاتي كه در غصب يك نفر بصورت منفرد گفته شد، نكات ديگري هم اضافه ميشود. طبق قاعده ًميزان مسئوليت متصرف نامشروع بر اساس ميزان تصرف او تعيين ميگردد » يعني ملاك مدت زمان تصرف است. فرق غصب در تعاقب ايا دي با غصب ساده در اين است كه در غصب ساده فقط يك رابطه داشتيم و آن رابطه بين غاصب و مالك مال بود ولي در تعاقب ايادي ما دو رابطه داريم:
الف) رابطه بين غاصبين و مالك
ب) رابطه بين خود غاصبين
در رابطه اوّل مسئوليت تضامني است مثل حالتي كه مالك طلبي دارد و آن را برعهده چند مديون ميبيند، البته اين مسئوليت تضامني، مسئوليت نهايي نيست و تكليف مسئوليت هر يك از غاصبين در اينجا تعيين نميشود. در رابطه دوم يعني رابطه بين خود غاصبين مسئوليت نسبي است و ضمان هم نهايي است. غاصبين، هم بر عين تصرف پيدا ميكنند و به تبع برمنفعت هم يد پيدا ميكنند لذا دو حالت را جداگانه بررسي ميكنيم.
1) راجع به عين و خسارت عين: مالك ميتواند در صورتي كه عين موجود باشد از هر كدام از غاصبين مطالب
ورود کاربران
خوش آمدید! لطفا وارد حساب خود شوید